|
|
Teraz jest 10 wrz 2010 05:13
|
Czy poezja jest elitarna?
| Autor |
Wiadomość |
|
Michał Kalinowski
|
 Czy poezja jest elitarna?
Jerzy Reuter napisał, że teza o elitarności poezji nie znajduje pokrycia w rzeczywistości, że "Co drugi człowiek pisze wiersze - lepsze lub gorsze - co piaty zamieszcza je w internecie, a co dziesiąty wydaje w formie tomiku. Ta enigmatyczna elitarność bardziej jest w mentalności poetów, niż u czytelnika. Bo wszystko jest poezją - jak mawiał poeta."
Myślę, że jest zupełnie inaczej, choć dużo zależy od definicji poezji. Jeśli poezją ma być każda mowa rymowana, to na pewno taka poezja jest bardziej popularna od poezji Seamusa Heaneya. Poezją jest wtedy disco polo. Jak pisała chyba kiedyś Dorota, disco polo może być ozdobą konkursu poetyckiego. Fakt, że dużo ludzi w okresie tzw. burzy i naporu, nadwrażliwości, pisze do szuflady i do poduszki grafomańskie, choć urocze wiersze niczego nie dowodzi.
Nie wiem, skąd Jerzy wywodzi tezę o popularności poezji. To prawda, coraz więcej ludzi chce pisać poezję, i bardzo dobrze, ale coraz mniej - czytać ją. Jeśli przyjąć, że poezja jest wariackim dążeniem, może nawet życiowym zakładem, do znalezienia ważnej prawdy i idealnej formy, to dobrej poezji jest bardzo, bardzo mało. To prawda, że jest coraz więcej festiwali poetyckich, konkursów, imprez. Pytanie - ile osób bierze w nich udział? Czy w knajpach, na spotkaniach rodzinnych mówi się o poezji? Czy poezja zajmuje jakiekolwiek miejsce w życiu ludzi?
Cały wywód dotyczy też muzyki. Czy fakt, że dres w beemie słucha swojego umc umc (i z konieczności wszyscy dookoła) świadczy o popularności muzyki? Czy to znaczy, że muzyka jest wszędzie i jest dobrze?
|
| 16 sty 2010 12:25 |
|
 |
|
Sławomir Płatek
Site Admin
Dołączył(a): 07 kwi 2008 20:46 Posty: 4104
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Pewnie zależy to od tego, jaką definicję poezji przyjmiemy. Jeśli poezję pisaną sprawnie, niosącą jakieś wartości to będzie jak każda dobrze zrobiona sztuka - elitarną.
Trudniej byłoby o jednoznaczne kryteria jakości. Poza tym abstrahując od hiperboli o "co drugim", byłbym faktycznie ciekaw ile ludzi pisze? Może są jakieś statystyki?
Ewentualnie - w jakim wieku ludzie zaczynają pisać, kiedy kończą (bo niektórzy mają tylko epizod) i dlaczego inni piszą dłużej? Czemu jedni chcą się rozwijać a inni - nie?
Myślę, że to pomogłoby określić czy jest elitarna czy nie.
W najgorszym wypadku okaże się, że jednak nie jesteśmy elitą ;)
|
| 16 sty 2010 16:02 |
|
 |
|
Kamil Kwidziński
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Poezja jest elitarna w świadomości wielu ludzi. Garstka ludzi czyta poezję, nie mówiąc o wydawaniu pieniędzy na czasopisma i tomiki. Może nawet mniej jest tych ludzi niż samych piszących ( ekhm...), Pod tym względem na pewno jest elitarna.
|
| 16 sty 2010 16:39 |
|
 |
|
dorota ryst
Site Admin
Dołączył(a): 07 paź 2008 10:54 Posty: 2472 Lokalizacja: warszawa
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
no tak - znów pojawia się problem, co jest poezją, a co nie jest... mam wrażenie, że powszechne i dość egalitarne jest rymowanie, pisanie wierszyków i różne 'zabawy literackie' - w sumie od dawna tak było, tylko działo się to w zaciszach domowo-szkolno-kolonijnych. kto nie ma na sumieniu tworzenia lub choćby rozpowszechniania upiornych wierszydełek typu 'na górze róż, na dole fiołki/ my się kochamy jak dwa aniołki'? nie wiem, czy teraz skala zjawiska jest większa czy tylko zwiększony przepływ informacji spowodował, że więcej tego widać... a może faktycznie wpajane młodszym pokoleniom przeświadczenie, że są świetni i wszystko mogą częściej owocuje brakiem krytycyzmu i przesadną skłonnością do uszczęśliwiania świata płodami swej myśli ubranej w kostium 'poetycki'? „Wszystko jest poezją, każdy jest poetą...” myślę, że Stachura rwałby włosy z głowy widząc, jak wygląda świat, w którym wszyscy nagle czują się poetami i zaczynają tworzyć i rozpowszechniać tzw. poezję. Szczególnie poetyccy robią się przed świętami –sms-y, maile, kartki z uroczymi, dowcipnymi lub lirycznymi wierszami zalewają nas niczym tsunami. Staram się nie czytać, a przynajmniej nie zwracać uwagi na te arcydzieła, zwłaszcza jeśli pochodzą od „cywili”, którzy raz do roku czują w sobie zew poetycki. Nie wnikam nawet czy rozpowszechniają dzieła własne czy cudze. Ale kiedy od redakcji portalu roszczącego sobie pretensje do bycia portalem literackim, a nawet - o zgrozo! – „portalem krytycznym” dostaję kartkę z takim oto „wierszem”: W wigilijną noc, gdy śniegu napada moc niech Mikołaj Święty przyniesie prezenty. myślę, że czas na krucjatę... ot, tak dla idei. Święta ziemia poezji i tak jest nie do odzyskania, ale może czasami trzeba powiedzieć „to barbarzyństwo”. A, i jeszcze jedno – sam Stachura przy końcu życia, gdzieś w swoich notatkach napisał „Wszystko jest poezją, nie każdy jest poetą”... a więc? może nie warto przesadnie poezji egalitaryzować, niech zostanie choć troszkę elitarna...
|
| 16 sty 2010 16:55 |
|
 |
|
Sławomir Płatek
Site Admin
Dołączył(a): 07 kwi 2008 20:46 Posty: 4104
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Stachura był (i jest) ceniony za wyrazistą osobowość, ale nie trzeba na szczęście się z nim zgadzać we wszystkim. Z pewną ulgą dochodzę do wniosku, że nie każdy jest poetą i nie wszystko jest poezją. Łącznie (niestety) z niektórymi wierszami Stachury.
|
| 16 sty 2010 16:58 |
|
 |
|
Michał Kalinowski
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Sławomir Płatek napisał(a): W najgorszym wypadku okaże się, że jednak nie jesteśmy elitą ;) Tępię w sobie nawet ślad myśli o byciu elitą : ) Kamil, miło cię widzieć! (czytać) Wygląda na to, że wszyscy się zgadzamy, trzeba będzie zatem poczekać na Jerzego. Masz rację Dorota, te świąteczne wierszyki są barbarzyńskie i obrzydliwe. Ale pewnie są też jakimś obrazem mentalności i ludzkiej bezradności, zagubienia, braku gustu.
|
| 16 sty 2010 21:19 |
|
 |
|
Ewa Klimek
Użytkownik
Dołączył(a): 14 lip 2009 12:16 Posty: 85
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Wszystko ponownie sie sprowadza do wzorców ,,,wcześniej bywały tak zwane kółka zainteresowań w szkołach: literackie ,poezji też ,,teraz nie ma to środkow ,,,zapaleńcy samozwańczy już nie istnieja a jeżeli już wyjątek stanowią ,,,Wiersze się powinno umieć czytać ,,pamiętamy interpretacje Hanuszkiewicza ,,Ś.p Holoubka , czy Zapasiewicza ,,,oni nas wprowadzali w magiczny świat poezji ,,,otwierali wrota ksiąg do czytania klasyków ,,Norwida ,,,Mickiewicza ,,Słowackiego czy SZekspira ,,, no nie wspomnę o Herbercie ,,Teraz w epoce Mroczków ,,,gdzie wywód aktora a więc i słowa kończy się w jednym zdaniu i grymasie trudnym do określenia ,nie ma na kim albo na czym się wzorować ,,,więc pasjonaci poezji są grupa zamkniętą ,nierzadko stanowią grupę wzajemnej adoracji wręcz, co bywa- da się zauważyć podczas okręgowych konkursów i nadawanie sobie po kolei nagród i pocieszeń wszelkiego rodzaju ...
|
| 16 sty 2010 21:47 |
|
 |
|
Marcin Sztelak
Moderator
Dołączył(a): 03 gru 2009 07:39 Posty: 507 Lokalizacja: Wrocław
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Powiem tak, oczywiście że jest, wystarczy spojrzeć na to zagadnienie od strony technicznej. Ilość czytelników, nakłady tomików, czy choćby liczba osób na wieczorkach poetyckich. To że kilka milionów ludzi pisze wiersze nie czyni ich tworów poezją a ich samych poetami.
|
| 18 sty 2010 02:14 |
|
 |
|
Arthur
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Poezja wzięła się z piosenki, z konieczności zapamiętywania dużych partii tekstu w czasach, gdy utrwalenie myśli na materialnym nośniku było bardziej kosztowne (pod względem wysiłku) niż jej zapamiętywanie. Toteż rytm i rym jest jej naturalnym składnikiem, choć nie koniecznym. Ale wiersz pozbawiony równocześnie ich obu raczej traci rację bytu.
Co zaś się tyczy elitarności. Ludzie mało czytają, tym bardziej poezji. Jeśli już to sięgają po poetów poruszających ludzką wyobraźnią i zmysłem estetycznym. A tu prym wieść będą klasycy nie dlatego, że klasyczni, ale dlatego, że umieli pisać. Włożyli dużo pracy w swój warsztat, ale i mieli ów geniusz Boży, który z rzemieślnika czyni artystę. I z reguły nie dążyli by ich przekaz był elitarnym, lecz powszechnym. I w owym czasie takim był. Dziś istnieją inne, atrakcyjniejsze formy komunikacji. Atrakcyjniejsze oprawą i ułatwieniami. A poezja wróciła do jednej z dawnych funkcji - zabawowej. Nie ma powodu, by załamywać w tym miejscu ręce. Należy pisać dobre literacko, może nawet twórcze SMS-y, piosenki, świąteczne rymowanki. A czasem wciągać ludzi w głębszy dialog z poezją w roli głównej. I do tego, jak za dawnych czasów, potrzeba szlifowania warsztatu i iskry Bożej. Elitarność przy atomizującej się rzeczywistości, przeładowanej przekazem a coraz mniej zrozumiałej odbiorem, to prawdopodobnie cech immanentna lwiej części przekazów. Docierają do wąskich, zainteresowanych danym zjawiskiem grup. Zbiorową wyobraźnią poruszają spece od psychologii odbioru. I tylko najlepszym uda się, a może i nie... przebić przez wszechobecny hałas. Tak więc raczej nie ma powodów do odczuwania satysfakcji z "elitarności".
|
| 18 sty 2010 23:25 |
|
 |
|
dorota ryst
Site Admin
Dołączył(a): 07 paź 2008 10:54 Posty: 2472 Lokalizacja: warszawa
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Arthur napisał(a): A tu prym wieść będą klasycy nie dlatego, że klasyczni, ale dlatego, że umieli pisać. Włożyli dużo pracy w swój warsztat, ale i mieli ów geniusz Boży, który z rzemieślnika czyni artystę. I z reguły nie dążyli by ich przekaz był elitarnym, lecz powszechnym. I w owym czasie takim był.
z tym akurat trudno mi się zgodzić...różnica między 'klasykami' a poetami współczesnymi polega przede wszystkim na tym, że ci pierwsi przeszli już przez sito historii, mamy to już 'przetrawione' przez krytykę i historyków literatury oraz stosowny dystans do tego. to głównie powoduje, że są łatwiej przyswajalni - wszak i tu obowiązuje stara dobra zasada, że najbardziej lubimy te przeboje, które dobrze znamy... za kilkadziesiąt lat część współczesnych twórców też będzie klasykami, czy to nam sie podoba, czy nie. a czy 'klasycy' dążyli do powszechności przekazu? co wobec tego twierdzenia zrobić choćby z Norwidem? czy nawet późnym Słowackim? że o Witkacym (tak, tak - z racji upływu czasu należy mu się tytuł klasyka...) nie wspomnę zgadzam się natomiast z dalszą częścią wypowiedzi, dotyczącą szumu informacyjnego - łatwość przepływu informacji bywa błogosławieństwem, ale i przkleństwem...
|
| 19 sty 2010 00:10 |
|
 |
|
Sławomir Płatek
Site Admin
Dołączył(a): 07 kwi 2008 20:46 Posty: 4104
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
klasycy są dobrzy, bo słabi klasycy zostali zmieleni przez historię. obronili się tylko najlepsi. co by nie mówić o talencie Ruffera - nie istnieje dziś jako poeta, bo jego główny rywal - Staff był po prostu dużo lepszy. ale odsetek geniuszy, grafomanów i solidnych rzemieślników prawdopodobnie się nie zmienia. a cele poezji nie tyle zmieniły się raz czy dwa, co raczej zmieniają się w każdej epoce.
i w każdej epoce jest grupa poetów, którzy czują się elitą społeczeństwa. co naturalnie nie ma najmniejszego wpływu na realną ocenę, czy poezja jest elitarna.
|
| 19 sty 2010 00:19 |
|
 |
|
Marcin Sztelak
Moderator
Dołączył(a): 03 gru 2009 07:39 Posty: 507 Lokalizacja: Wrocław
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Ja się zgodzę że elitarność to nie jest powód do zadowolenia, czasami odnoszę wrażenie że elitarni są także ludzie dla których nadrzędnym celem w życiu nie jest posiadanie pełnego zestawu dóbr materialnych i napakowanego konta w banku.
|
| 19 sty 2010 03:26 |
|
 |
|
Jerzy Reuter
Użytkownik
Dołączył(a): 04 lip 2009 10:54 Posty: 63 Lokalizacja: Tarnów
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Josiph Brodski, wielki poeta, napisał przed laty, że poezja nie może być elitarna, bo jest częścią natury, że jest podświadomą formą porozumiewania się ludzi. Może zbyt poetycko, ale stwierdził też, że na początku dziejów ludzkich nie było mowy jako takiej, a ludzie porozumiewali się między sobą śpiewem, czyli poezją. Dał tym samym do zrozumienia, że poezja jest jakimś prapoczątkiem i powrotem do tegoż i wypływa z człowieka instynktownie. Chciałbym zapytać co oznacza słowo "elitarna", bo to jest jakiś klucz do dalszej dyskusji. Jeżeli zdefiniujemy to enigmatyczne pojęcie, to będzie nam łatwiej. Bo czy elitarny, to oznacza przynależność do jakiegoś fizycznego grona wtajemniczonych? jeżeli tak, to jakie są kryteria tej przynależności? Zgadzam się z tym, że poeci są w jakiś sposób naznaczeni innością, odstającą od większości, ale co ma do tego elitarność? Mój kolega poeta umiera powoli z głodu, bo ma 650 renty i jest bardzo chory - czy on wie, że należy do elity? Pamiętam od jakiego momentu Ludwik Dorn stał się człowiekiem mało poważnym. Pamiętacie? Od kiedy wyeksponował swoje twórcze zainteresowania poezją. Być może to co mówię nie ma tutaj żadnego uzasadnienia, bo chodzi o zupełnie inny wymiar, zgoda, ale moje tezy wnikają z braku definicji słowa "elitarna"
|
| 19 sty 2010 10:36 |
|
 |
|
Sławomir Płatek
Site Admin
Dołączył(a): 07 kwi 2008 20:46 Posty: 4104
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Też mi to chodziło po głowie. Słowo elita jest naznaczone negatywnie przez "elity", które nimi nie są oraz przez "doły" zawistne wobec dowolnie pojmowanych elit. Nawet wobec tych prawdziwych.
Każda dziedzina ma swoje elity. Finanse, sport, sztuka, nauka. Proponuję trzymać się pozytywnego odcienia tego słowa. Elita to ludzie, którzy osiągnęli więcej, niż przeciętnie się osiąga i mają wpływ na pozostałych w swojej dziedzinie. W jakiej dziedzinie poezja może być elitarna? Względem prozy? Względem niepiszących? Względem nieczytających?
Czy może pisanie poezji powoduje, że elita poetycka przewyższa inne elity? Bez wątpienia poeci pod pewnymi względami górują nad resztą społeczeństwa: mają większą wrażliwość odczuwania większy zasób słów większą wiedzę o kulturze i historii łatwość wyrażania swoich poglądów umiejętność komunikacji na poziomie emocjonalnym zdolność dogłębnej oceny rzeczywistości umiejętność łamania stereotypów.
czy to są wartości najistotniejsze z punktu widzenia istoty ludzkiej lub ich zbiorowości? Poeci są przecież również "dołami": rzadko dużo zarabiają uchodzą za "wieszczy", ale nie przewodzą właściwie żadnej grupie społecznej często mają problemy ze ścisłym myśleniem, przez co gubią się w realiach świata industrialnego
Poezja nie jest również elitą kultury naszej cywilizacji. Nie przewyższa muzyki czy architektury.
Poezja jest zjawiskiem niedostępnym dla znacznej większości ludzi (wciąż jestem ciekaw czy są jakieś statystyki!) a wszystko co poza zasięgiem większości jest jednak w pewien sposób elitarne.
Może ważniejsze jest choć przybliżone określenie czym jest poezja. Czy każda rymowanka czyni poetę z jej twórcy. Ewentualnie, czy nie mówimy przypadkiem o poezji w jej bardziej wyrafinowanej formie.
Bo stwierdzenie, że "wszystko jest poezją" jest równie użyteczne, jak stwierdzenie, że "wszystko jest do d..."
|
| 19 sty 2010 10:57 |
|
 |
|
Paweł Łęczuk
Użytkownik
Dołączył(a): 18 sty 2010 17:22 Posty: 76
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
oczywiście, że jest...tylko nie wszyscy powinni pisać, a już zupełnie niepotrzebnie wydaje się tyle książek.
|
| 19 sty 2010 22:13 |
|
 |
|
Michał Kalinowski
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Jerzy Reuter napisał(a): Josiph Brodski, wielki poeta, napisał przed laty, że poezja nie może być elitarna, bo jest częścią natury, że jest podświadomą formą porozumiewania się ludzi. Może zbyt poetycko, ale stwierdził też, że na początku dziejów ludzkich nie było mowy jako takiej, a ludzie porozumiewali się między sobą śpiewem, czyli poezją. Dał tym samym do zrozumienia, że poezja jest jakimś prapoczątkiem i powrotem do tegoż i wypływa z człowieka instynktownie.
Pięknie to napisał Josif Brodski. Jednak trzeba pamiętać, że tak wielki poeta jak on pewnie nie wyobrażał sobie, że dla kogoś świat może nie być poezją. Ten pieśniowy, poetycki początek dziejów ludzkich ma jak najbardziej realny przykład w Australii (Bruce Chatwin Ścieżki śpiewu - może ktoś zna). Pozytywna definicja Sławka ma sens i warto się tego trzymać, tu akurat nie ma chyba problemów i sprawa zdaje się w miarę jasna. Poezja jest jednak wyjątkowa, jest najbardziej skondensowanym językiem na świecie, ale żeby poeci (szerzej - artyści) mieli umiejętność komunikacji na poziomie emocjonalnym, to bym nie powiedział, raczej wręcz przeciwnie : ) Na pewno mówimy o poezji w jej najbardziej wyrafinowanej formie.
|
| 19 sty 2010 23:18 |
|
 |
|
dorota ryst
Site Admin
Dołączył(a): 07 paź 2008 10:54 Posty: 2472 Lokalizacja: warszawa
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Pawle - tylko rzadko kto, wydając książkę, przyzna, że ta jest właśnie z tych zbędnych...
|
| 20 sty 2010 10:23 |
|
 |
|
Paweł Łęczuk
Użytkownik
Dołączył(a): 18 sty 2010 17:22 Posty: 76
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
i dlatego, jak zwykle, przewaga marności...
|
| 20 sty 2010 12:14 |
|
 |
|
Michał Kalinowski
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Paweł Łęczuk napisał(a): oczywiście, że jest...tylko nie wszyscy powinni pisać, a już zupełnie niepotrzebnie wydaje się tyle książek. Jak sobie to wyobrażasz? Poza tym, co Dorota napisała, że ktoś musiałby zrezygnować z pisania i drukowania (kto?), to ma być cenzura (autocenzura) i przydziały papieru? : ) Niech pisze jak najwięcej ludzi, niech drukują ludzie swoją poezję, będą lepszymi ludźmi, chodzi o obieg "oficjalny", kontrolowany przez środowisko, który powinien dzialać jak sito, robić selekcję.
|
| 20 sty 2010 13:16 |
|
 |
|
agnieszka wawrzyniak
Użytkownik
Dołączył(a): 17 sty 2010 12:59 Posty: 212
|
 Re: Czy poezja jest elitarna?
Uważam , że pisanie i próbowanie poezji przez wszystkich nie jest niedorzeczne ,sam fakt obcowania ze slowem czyni nas szlachetniejszymi ,nawet jeśli to są marne słówka to przecież i tak zweryfikują to czytelnicy. Zawsze tak było , jest i z pewnością będzie , że tylko jednostki doczekają splendoru, więc nie ma się co oburzać , że obok zasiedziała trochę gorsza poezja .Myślę , że trzeba tylko troszeczkę posunąć się na tej ławeczce a jedni drugim nie bedą przeszkadzać . Świat wybitnych poetów byłby nie do wytrzymania !!
Jeśli chcemy poezji elitarnej , to musimy poszukać elitarnego odbiorcy ,przewiduję głodne lata dla elity . Niestety !
Wszystkim życze dobrego samopoczucia . agnieszka
|
| 20 sty 2010 13:23 |
|
|
Kto przegląda forum |
Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 0 gości |
|
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków Nie możesz odpowiadać w wątkach Nie możesz edytować swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz dodawać załączników
|
|